Politika

1994an, inork gutxik ezagutzen zuela, lehendakariorde eta Ogasun sailburu izendatu zuten, Ardanzaren azken Gobernuan. Egunkarietako hizki larriak bere izena aipatzen hasi ziren eta, politika aldi baterako ardura izango zuela esan zuen hasierako elkarrizketa haietan.

Ekonomia lizentziaduna Sarrikon, 26 urterekin bere jaioterriko, Laudioko, alkatetza hartu zuen. Arabako Batzar Nagusiak zuzendu zituen eta handik Legebiltzarrera joan zen. Hain justu, legebiltzarkide zela politika utziko zuela iragarri zuen, baina atzera egin zuen gero.

Ogasun sailburu zela Kupoaren Batzorde Mistoa zuzendu zuen Rato presidenteordearekin eta emaitza onak lortu zituen.

Sailburu izendatu eta hiru urtera, 1997ko apirilaren 27an, heldu zitzaion Ibarretxeri bere ibilbide profesionaleko unerik politikoena. Ajuria Enean 13 urte izan ondoren, berriro lehendakarigai izango ez zela iragarri zuen Ardanzak. Xabier Arzalluz EAJren presidenteak hauteskunde prozesua abiatu zuen eta Ibarretxeren eta Juan Mari Atutxaren izenak hitzetik hortzera aipatzen hasi ziren.

Azken unera arte ezetz

Kosta egin zitzaion, baina azkenean baiezkoa eman zuen;1998ko urriaren 25eko hauteskundeetan EAJren lehendakarigai izan zen. Komunikabideak politikariaren atzean dagoen gizona biluzten hasi ziren. Bi alaben aita, futbola eta txirrindularitza gogoko dituela eta argazkilarien aurrean agertzea gehiegi gustatzen ez zaiola esaten zuten. Jeltzaleen hautagaia euskal hiztuna ez zela ere esan zuten medio batzuek.

Lehen hauteskunde autonomiko horietan Nicolas Redondo (PSE), Carlos Iturgaiz (PP), Carlos Garaikoetxea (EA) eta Javier Madrazo (EB) izan zituen aurkari. Hilabete lehenago, irailaren 18an, su etena iragarri zuen ETAk.

Lehendakariaren lehen Gobernua

EAJk irabazi zituen bozak, 21 eserleku eskuratuta (PPk 16, PSEk 14, HBk 14, EAk 6, UAk 2 eta EBk 2). Abenduaren 29an izendatu zuten lehendakari, bere alderdiaren, EAren eta Euskal Herritarrok taldearen botoei esker. ETAren su etena indarrean dela, bere estreinako Gobernua osatzen du Ibarretxek.

1999ko abenduaren 13an su etena bertan behera utzi zuen ETAk eta Gobernuaren egonkortasun kolokan jarri zuen. 2000ko urtarrilean Euskal Herritarrok taldearekin zuen akordioa bertan behera utzi zuen lehendakariak ETAren ekintzak gaitzesten ez dituelako.

Fernando Buesa eta haren eskolta hiltzen ditu erakunde armatuak, eta atentatu horren ondoren ezker abertzalearekin harremanak apurtzen ditu Ibarretxek.Hala, EAJk alderdi abertzaleekin, EBrekin, sindikatuekin eta gizarte eragileekin hitzartutako Lizarrako akordioa baliorik gabe gelditzen da.

2001eko maiatzaren 13an EAJ eta EA koalizioan aurkezten dira EAEko hauteskundeetara. Koalizioak jasotzen du botorik gehien (600.000) eta Ibarretxek lehendakaritza hartzen du berriro. Ezker Batua Gobernuko kide da aurrenekoz.

Plana

Bigarren agintaldi horretan Ibarretxe Plana delakoa aurkezten du lehendakariak, 2002ko irailean. Hilabete batzuk geroago, 2003ko martxoan, HB-EH eta Batasuna legez kanpo uzten dituzte eta Gorenak SA Sozialista Abertzaleak taldea desegiteko agintzen du.
2002ko Politika Orokorreko Osoko Bilkuran aurkeztutako testuak oztopo asko topatzen ditu bidean.

Eusko Legebiltzarrak onartu (ezker abertzaleak botoen erdia eman zuen) ondoren, Diputatuen Kongresura eramaten du Ibarretxek 2005eko urtarrilaren 31n. Kongresuak atzera botatzen du eta hauteskundeak aurreratzea erabakitzen du lehendakariak.

Apirilaren 17ko hauteskunde horietan ere ez zen ezustekorik izan; EAJk irabazten ditu eta hirukoaren babesarekin lehendakari hautatzen dute Ibarretxe hirugarrenez.

Auzitegiak

ETAk iragarritako su etena (2006ko martxoaren 22an) eta legez kanporatutako ezker abertzalearekin izandako bilerek baldintzatu dute bere azken legegintzaldia. Hain zuzen, bilera horiengatik auzipetu zuten Ibarretxe (2009ko urtarrila), PSEko eta ezker abertzaleko agintariekin.

Su etena hautsita, 2008ko urriaren 25ean galdeketa egingo duela iragartzen du Ibarretxek. Justiziak Konstituzioaren aurkakotzat jotzen du eta ez da egiten. Horren ondoren, 2009ko martxoaren 1eko hauteskundeetara bakarrik joateko erabakia hartzen du EAk.

EAJk irabazten ditu hauteskundeak, eta Alderdi Sozialista, Patxi Lopez buru duela, EAEko bigarren alderdirik bozkatuena da. PPren babesarekin, 30 urte ondoren, EAJ boteretik kentzea lortzen du Alderdi Sozialistak.

Politikan hasi zenean bere hasierako lanera (Sobietar Batasunarekin inportazioak eta esportazioak egiten zuen enpresa bat) itzuli nahi zuela esan zuen behin baino gehiagotan. Lehendakaritza utzita, hurrengo geltokia zein izango duen zalantza da orain.