EAEko 100.000 funtzionario daude deituta gaurko ELA, LAB eta STEE-EILAS sindikatuek deitu duten lau orduko lanuztera. Sektore publikoan iragarri dituzten murrizketen aurkako eta kalitatezko zerbitzu publikoen aldeko deialdia da.

Zehazki, udaletako, foru aldundietako eta erakunde autonomikoetako langileak, Estatuko Administrazio Orokorretako langileak eta Correoseko langileak daude deituta.

Joan den urtarrilean Eusko Jaurlaritzak funtzionarioen soldatetan iragarritako murrizketen aurkako protestak izango dira. EAEko Administrazioko 67.000 funtzionariori eragingo dien lan-baldintzen murrizketa onartu zituzten, eta, neurri horrekin, Jaurlaritzak 95 milioi euro aurreztu nahi ditu 2012an.

Hori horrela, Jaurlaritzak bertan behera utziko ditu 2012an borondatezko erretiroagatik ematen ziren sariak, errelebo kontratuei buruzko konpromisoak, jardunaldia murriztuta soldata murrizketarik ez izateko aukera eta 65 urte betetzen dituzten funtzionarioei lanaldia luzatzeko aukera.

Euskadiko hiru hiriburuetan manifestazioak deitu dituzte 12:00etarako: Bilbon, Arriaga Plazan; Donostian, Boulevardean; eta Gasteizen, berriz, Andre Maria Zuriaren plazan.

''Gutxieneko zerbitzuak, gehiegizkok''

Erietxeetan, jaiegunetan izan ohi dituzten neurriko zerbitzu minimoak ezarri dituzte, eta garraioetan, % 30eko zerbitzu minimoa ezarri da.  Sindikatuek ''gehiegizko''tzat jo dituzte, eta helegitea aurkeztu dute.

Metroko lanuzteak ere
Funtzionarien lanuzteak Metro Bilbaok ostegun honetarako ere deitu duen lanuztearekin bat egiten du.

Inmaculada De Miguel Eusko Jaurlaritzako Justizia Administrazioko Harreman zuzendari ohiak burutu gabeko kontratuen memoriak sinatu zituen behin eta berriro, Eusko Jaurlaritzak Fiskaltzari bidalitako txostenaren arabera.

Ildo horretan, Eusko Jaurlaritzaren iritziz, De Miguel izan zen Justizia Sailean 2000 eta 2009 urteen artean burututako kontratu informatikoen ustezko irregulartasunen arduradunetariko bat. Urte horietan Joseba Azkarraga (EA) zen sailburua.

Hamabost bat kontratutan antzemandako ustezko irregulartasunak argitzeko, Idoia Mendia Justizia sailburuak Eusko Legebiltzarrari dagokion batzordean bere burua aurkeztea eskatu du.

Bestalde, Inmaculada de Miguelek agiri batean azaldu duenez, errealitatea bestelakoa da, eta berak ez zituen ustezko kontratu irregular horiek sinatu.

Inmaculada de Miguelen hitzetan, "lasai dago", baina salaketak piztutako "astindua eta ulertezintasuna" azpimarratu ditu. Izan ere, esleipen kontratu horien sinadura "Administrazio barruko beste maila bati zegokion".

Bestalde, Ibermatica enpresa "harrituta" dago eta konpainiaren aldetik iruzur susmorik ez dagoela azpimarratu du.

Ildo horretan, Eusko Jaurlaritzako Justizia Sailarentzat burututako proiektu guztiak susmotik kanpo daudela esan du enpresak.

LABek lan istripuez egin ohi duen zenbaketaren arabera, 2011n EAEn, Nafarroan eta Iparralden 89.381 lan ezbehar izan ziren, eta horietan 81 heriotza eta 293 zauritu larri izan ziren. Iazko datuekin alderatuta, lan-istripuek % 8,6 egin dute behera EAEn, Nafarroan eta Iparralden.

Sindikatuaren hitzetan, lantokietako segurtasuna eta osasun arloa ez dira hobetu; horren ordez, "kapitalismoaren krisi sistematikoa jasaten ari gara". Ondorioz, "erabateko aldaketa" eskatu du, "enplegu duina eta kalitatekoa" sustatzeko.

Ibon Zubiela LABeko Lan Segurtasuneko idazkariak eta Ohiana Ostolaza Labeko Enplegu Politiken arduradunak Bilbon egindako prentsaurrekoan azaldu dituzte lan-istripuen datuak.

LABen datuen arabera, 2010ean lan-istripuetan 84 langile zendu ziren; 2009an, 85; 2008an, 112; eta 2007an, 125. Aurten orain arte bi doaz, haren arabera.

Confenbask patronalak eta CCOO, LAB eta UGT sindikatuek Euskadiko negoziazio kolektiboaren harira gaur egin dituzten bilerak akordiorik gabe bukatu dituzte. Soldata-erregimena ez aplikatzeko derrigorrezko arbitraiek eta negoziazio kolektiboaren harira eremu berriak zabaltzeko gatazkari uko egiteak eragin dituzte ezberdintasunak.

Lau gizarte eragileek azken saiakera egin dute akordio batera heltzeko gaurko bilera horretan, baina ezin izan dituzte beren ezberdintasunak gainditu.

Lurraldeetako hitzarmenak babesteko helburuarekin abian jarri zuten negoziazio kolektiboa; Euskadin, 350.000 langileri eragiten die. Zapateroren Gobernuak egindako azken lan-erreformak hitzarmen horien eskumenei larriki eragin die. LAB sindikatuak (EAEn gehiengo dauka) ez du prozesuan parte hartu.

UGT sindikatuak akordioa lortu ez izana deitoratu du, baina negoziazioak positibotzat jo ditu.

"Osasun zentimoa" ezartzea aztertzen ari dela esan du Rafael Bengoa Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak. Neurri horrekin urtean 100 milioi euro bildu ditzazketela uste du, baina oraindik, Aldundiekin "elkarrizketak" falta direla berretsi du.

2002-2010 Osasun Planaren balorazioa egin du Rafael Bengoak eta bertan egin ditu adierazpen hauek, izan ere, Iñigo Urkulluk polemika piztu zuen Barne sailburuak horrelako neurriren bat ezartzea aurreikusten zuela aurreratu zuenean.

Bengoak berretsi du "osasun zentimoa" erregaiari ezarriko zaion zerga izango dela, ondoren, osasun saila finantzatzeko eta urtean 90-100 milioi euroko "finantza neurri osagarria" lortu daitekeela.

Krisi ekonomiko garaian bide hau erabiltzea egokia iruditzen zaio Bengoari. "Erkidego guztiek bilatzen dute formularen bat, eta osasun zentimoa egokiena da, koordainketa baino hobea".

"Guretzat koordainketa une honetan ez da onargarria eta ez dugu neurri hori aurreikusten", zehaztu du.

Azkenik, Herri-Dirubideen Euskal Kontseiluarekin eta Aldundiekin elkarrizketa "antolatu bat" egin nahi duela iragarri du, "neurri hau azaltzeko eta gure Ongizatearen Estatua mantendu ahal izateko".

Mario Fernandez Kutxabanken presidenteak adierazi du "atzeraldi urte gogorrak" etorriko direla "erabakiak aldatzen ez badituzte eta egonkortze fiskala deitzen dioten horrekin jarraitzen badute". Horren harira, ekonomia suspertzen lagunduko duten neurriak hartzearen beharra azpimarratu du.

Fernandezen arabera, Europatik iristen den politika ekonomiko bakarra "murrizketa handietan" oinarritzen bada, "bi edo hiru urteko atzeraldia geratzen zaigu", eta horrek "langabeziaren gorakada eta Estatuaren aurrekontua, ekonomia suspertzera bideratu beharrean, fiskalitatea egonkortzera bideratzea suposatzen du".

Cadena Ser-en egin dioten elkarrizketa batean azaldu duenez, ez dago murrizketa neurriak hartzearen kontra, baina "jarduera ekonomikoa suspertzeko neurriekin uztartu behar dira".

Bestalde, Kutxabanken presidenteak salatu du Espainiako Estatua "baztertuta" dagoela Europar Batasunean eta "azken urteetan Espainiak Europar Batasunean izan duen presentzia txikiarengatik" izan dela esan du.

Espainiako ekonomia 2012an % 1,3 txikituko dela eta langabezia-tasa % 24,4ra iritsiko dela aurreikusi du BBVAk. Datorren urterako berriz, ekonomiaren jarduera "pixka bat" suspertuko dela adierazi du, BPG % 0,6 haziko delako.

Espainiaren egoera ekonomikoari buruz argitaratu duen txostenean azaltzen duenez, ekonomiaren atzeraldia alda egin liteke finantzen eta lan-merkatuaren erreformak "berehala" ezartzen badira; horrek "susperraldia azkartuko" omen luke.

BBVAren arabera, langabezia-tasa % 24,6ra iritsiko da datorren urtean, eta defizit publikoari dagokionez, nahiz eta Gobernuaren neurriak "sinesgarriak" direla iruditu, 2012an defizita BPGren % 5,3an geratuko dela eta 2013an % 3an egongo dela ohartarazi du.

Luis de Guindos Ekonomia ministroak iragarri du banketxeekin harremanetan jarriko dela utzarazpenak edota jendea etxeetatik botatzeak duen gizarte-kostua "minimizatzeko" formulak bilatzeko.

Ez Gobernuari ezta banketxeei ere, jendea etxeetatik botatzea ez zaiela komeni esan du Kongresuko Ekonomia Batzordean, izan ere, krisiarekin horrelako kasuak hazi egin dira eta milaka familiak euren etxeak galdu eta bankuekin hipotekak mantendu behar izan dituzte.

Bere kezka nagusienen artean, langabezia eta Espainiatik lan bila atzerrira joan behar diren gazteak daude, baina baita utzarazpenak ere, eta horregatik, banketxeekin hitz egingo duela iragarri du.

Era berean, bere finantza erreformaren helburuak defendatu ditu eta ekonomiaren finantziazioa hobetuko duela uste du.

Une honetan "kreditua % 10 inguru jaisten ari da", esan du. Ministroaren hitzetan, kredituak bezalaxe, lehiakortasunak soilik hobera egin dezake, "okerrena" oraingoa delako, banketxe batzuk "ahuldu eta krediturik ematen ez dutelako", adierazi du, horregatik etorkizunean egoerak soilik hobera egin dezakeela uste du.

Ryanair airelineak Loiuko aireportua Madrilekin eta Bartzelonarekin lotuko ditu maiatzetik aurrera, gaur jakinarazi dutenez. Egunean bi hegaldi berri jarriko ditu konpainiak.

Bilboko aireportuan egindako agerraldian Ryanairreko presidenteak azaldu duenez, Bilbotik Bartzelonara konexio bakarra eskainiko du enpresak. Horrez gain, Bartzelonan eskaintza sendotuko dute, eta lehen Spanairrek betetzen zituen hainbat ibilbide lortu ditu.

Agerraldia behin baino gehiagotan eten behar izan dute, Spanairreko langileek elkarretaratzea egin baitute.

Egunean bi hegaldi eskainiko ditu Ryanairreko Madrilera eta Bartzelonara eta urtean 400.000 bidaiari eraman nahi ditu.
Enpresak ez du erakundeetatik diru-laguntzarik jasoko Loiun lan egiten hasteko. Horrez gain, martxoan ibilbide berriak iragarriko dituztela aurreratu dute.

23 milioi eurora iristen dira irregulartasun horiek, Idoia Mendia bozeramailearen arabera.

Kontratuetako batzuk, ordainduta egon arren, hasi ere ez dira egin edo erabat osatu gabe daude. Beste kasu batzuetan proiektuak aurrera eramaten hasteko epeak "oso laburrak" ziren, hori dela eta, enpresak aurretik bazekiela proiektua berea izango zela ondorioztatu du Jaurlaritzak.

Beste kontratu batzuk agerian uzten omen zuten ez zegoela kontratatutakoa aurrera eramateko asmorik, finantziazioa justifikatzeko dokumentu bat besterik ez omen ziren hainbat kontratu.

Kontratuak epaitegietako prozesuen kudeaketarekin, bulego judizial berriarekin eta espediente judizial elektronikoarekin lotutako proiektuekin zuten zerikusia.

Irregulartasun horien susmoa izan bezain laster, Jose Manuel Finez Justizia sailburuorde ohiak, 2010ean hil zenak, bi auditoria tekniko eskatu zituen, bat barnekoa eta beste bat kanpokoa.

Gero, enpresa informatiko hornitzaileekin bildu zen, Justizia Administrazioko sistema informatikoaren jarraipena bermatzeko.

Mendiak azaldu duenez, kontratuak sinatu zituzten enpresek aitortu zuten lan asko egin gabe utzi zituztela, baina burutzeko konpromisoa hartu zuten.

Eusko Jaurlaritzaren bozeramaileak ez ditu enpresen izenak jakinarazi, ezta Justizia Saileko nortzuk sinatu zituzten kontratuak. Era berean, errugabetasun presuntzioa aldarrikatu du.

Jaurlaritzarentzat, hala ere, oso larria da gertatutakoa, "Justizia administrazioan garrantzia duten gaiei eragiten baitie".